بیماری های رایج چشمی سگ

تمام آنچه باید در مورد بیماری های چشم سگ بدانید!

در این راهنما قصد داریم در مورد یکی از رایج ترین مشکلاتی که سگ ها ممکن است با آن مواجه شوند، یعنی بیماری های چشم سگ صحبت کنیم. سلامتی چشم های سگ شما، نشان دهنده سلامت کلی اوست. در این مقاله، قصد داریم شما را با 10 مورد از شایع ترین بیماری های چشمی سگ آشنا کنیم و راهکارهایی برای تشخیص زودهنگام و درمان آن ها ارائه دهیم.

چرا بیماری های چشم سگ مهم هستند؟

بیماری های چشم سگ اگر به موقع تشخیص داده نشوند و درمان نشوند، می توانند به بینایی سگ شما آسیب جدی وارد کنند. همچنین، درد و ناراحتی زیادی برای حیوان خانگی تان ایجاد می کنند. بنابراین، آشنایی با علائم رایج بیماری های چشمی و مراجعه به دامپزشک در صورت مشاهده هرگونه تغییر در چشم های سگ، بسیار مهم است.

علت های شایع بیماری های چشم سگ

عوامل مختلفی می توانند باعث بروز بیماری های چشمی در سگ ها شوند، از جمله:

• عفونت ها: باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها می توانند باعث عفونت چشم شوند.
• آلرژی ها: واکنش های آلرژیک به گرده، گرد و غبار، مواد شیمیایی و سایر عوامل محرک می توانند باعث التهاب و قرمزی چشم شوند.
• جراحت ها: ضربات، خراشیدگی ها و اجسام خارجی وارد شده به چشم می توانند باعث آسیب به قرنیه و سایر بافت های چشم شوند.
• بیماری های سیستمیک: برخی بیماری های داخلی مانند دیابت، فشار خون بالا و بیماری های خود ایمنی نیز می توانند بر روی چشم ها تأثیر بگذارند.
• نژاد: برخی نژادهای سگ ها مستعد ابتلا به بیماری های چشمی خاصی هستند.

10 بیماری چشمی رایج در سگ ها

1. التهاب چشم سگ یا ورم ملتحمه (Conjunctivitis) – از بیماری چشم سگ:

ورم ملتحمه، یکی از شایع ترین مشکلات چشمی در سگ ها است که با التهاب غشای شفافی که روی سفیده چشم را می پوشاند مشخص می شود. این بیماری می تواند به دلایل مختلفی از جمله عفونت های باکتریایی، ویروسی یا آلرژی رخ دهد. ورم ملتحمه یا “چشم صورتی” به التهاب غشای نازک و شفاف ملتحمه اشاره دارد. این بیماری می تواند به دلیل آلرژی، عفونت باکتریایی یا ویروسی و یا تحریک های محیطی ایجاد شود. علائم شامل قرمزی، ترشح چرکین یا آبکی، خارش و تحریک چشم است. تشخیص علت زمینه ای و درمان مناسب ضروری است. درمان ممکن است شامل استفاده از آنتی بیوتیک ها یا آنتی هیستامین ها باشد.

• علت: عفونت باکتریایی، ویروسی یا آلرژی.
• علائم: قرمزی، تورم، ترشحات چرکی یا آبکی، خارش.
• درمان: قطره های چشمی آنتی بیوتیک یا ضد التهاب، تمیز کردن منظم چشم ها.

2. کراتیت (Keratitis) – از بیماری چشم سگ:

کراتیت به التهاب قرنیه، لایه شفاف و گنبدی شکلی گفته می شود که جلوی چشم قرار دارد و نقش مهمی در محافظت از چشم و همچنین در تمرکز نور دارد. این بیماری در سگ ها بسیار شایع است و می تواند دلایل مختلفی داشته باشد.

• علت: عفونت، جراحت، خشکی چشم، بیماری های خود ایمنی.
• عفونت ها: باکتری ها، ویروس ها، قارچ ها و انگل ها می توانند باعث التهاب قرنیه چشم سگ شوند.
• جراحت ها: خراشیدگی، سوختگی، یا ورود جسم خارجی به چشم می تواند به قرنیه آسیب رسانده و باعث التهاب شود.
• خشکی چشم: کاهش تولید اشک می تواند به قرنیه آسیب رسانده و باعث التهاب شود.
• بیماری های سیستمیک: بیماری هایی مانند دیابت، بیماری های خود ایمنی و برخی از سرطان ها می توانند بر روی قرنیه تاثیر گذاشته و باعث التهاب شوند.
• ناهنجاری های آناتومیکی: برخی ناهنجاری های مادرزادی در ساختار چشم مانند وارونه بودن مژه ها می توانند باعث تحریک مداوم قرنیه و در نتیجه کراتیت شوند.
• علائم: قرمزی، درد، آبریزش، حساسیت به نور، کدر شدن قرنیه.
• درمان: قطره های چشمی، پماد، جراحی (در موارد شدید).

3. آب مروارید (Cataracts)- از بیماری چشم سگ:

آب مروارید یا کاتاراکت، یک بیماری چشمی شایع در سگ ها است که با کدر شدن عدسی چشم مشخص می شود. عدسی چشم، عدسی شفافی است که نور را بر روی شبکیه متمرکز می کند. هنگامی که عدسی کدر می شود، نور به درستی به شبکیه نمی رسد و بینایی سگ کاهش می یابد. آب مروارید یکی از شایع ترین بیماری های چشمی در سگ ها است که به کدر شدن لنز چشم و در نتیجه کاهش دید منجر می شود. این مشکل می تواند به دلیل افزایش سن، وراثت یا آسیب دیدگی چشم رخ دهد. علائم شامل کدری یا سفیدی روی چشم و کاهش دید است. تشخیص آب مروارید توسط دامپزشک از طریق معاینه چشم و تست های ویژه انجام می شود. درمان معمولاً شامل جراحی برای برداشتن لنز آسیب دیده است.

• علت: پیری، دیابت، برخی نژادها.
• سن: یکی از رایج ترین دلایل آب مروارید، افزایش سن است.
• دیابت: دیابت یکی از عوامل مهم در ایجاد آب مروارید در سگ ها است.
• ژنتیک: برخی نژادها مستعد ابتلا به آب مروارید ارثی هستند.
• جراحت و التهاب چشم: آسیب های چشمی و التهاب های مزمن می توانند باعث ایجاد آب مروارید شوند.
• بیماری های سیستمیک: برخی بیماری های سیستمیک مانند بیماری کوشینگ نیز می توانند با آب مروارید همراه باشند.
• علائم: کدر شدن عدسی چشم، کاهش بینایی.
• درمان: جراحی برای برداشتن عدسی کدر و جایگزینی آن با عدسی مصنوعی.

4. گلوکوم (Glaucoma)- از بیماری چشم سگ:

گلوکوم یا افزایش فشار داخل چشم یکی دیگر از بیماری های چشمی خطرناک است که ممکن است منجر به نابینایی شود. این بیماری به دلیل تخلیه ناکافی مایع داخل چشم ایجاد می شود. علائم شامل درد شدید، قرمزی، بزرگ شدن مردمک و کاهش ناگهانی دید است. گلوکوم نیاز به تشخیص سریع و درمان فوری دارد. درمان ها شامل داروهای کاهش دهنده فشار داخل چشم و در برخی موارد جراحی است.
اگرچه این بیماری ممکن است ارثی باشد، اما در نهایت ناشی از کاهش یا انسداد تخلیه مایع زلالیه در چشم سگ است. بسیاری از درمان های دامپزشکی، مانند قطره چشم، برای این بیماری، مسیرهای تخلیه را هدف قرار می دهند. اگر عصب بینایی آسیب ببیند؛ این انسداد می تواند در نهایت منجر به از دست دادن دائمی بینایی شود. گلوکوم اولیه در سگ ها یک بیماری ارثی است و شایع ترین علت کاهش سلامت چشم در سگ ها است. خطر ابتلا به این بیماری با افزایش سن سگ ها افزایش می یابد و برخی از نژادها بیشتر مستعد ابتلا به آن در سال های بعد هستند. برخی از این نژادها عبارتند از: هاسکی سیبری، اسپانیل کوکر انگلیسی، باسِت هاوند و گلدن رتریور

• علت: افزایش فشار داخل چشم به دلیل انسداد جریان مایع داخل چشم.
• علائم: درد، قرمزی، بزرگ شدن مردمک، کاهش بینایی.
• درمان: داروهای کاهش فشار چشم، جراحی لیزر یا جراحی سنتی.

5. خشکی چشم (Dry eye):

• علت: کاهش تولید اشک، التهاب مزمن.
• علائم: قرمزی، ترشحات چسبناک، پلک زدن مکرر، زخم قرنیه.
• درمان: قطره های چشمی مصنوعی اشک، داروهای ضدالتهاب.

6. انتروپیون (Entropion)- از بیماری چشم سگ:

انتروپیون به حالتی اشاره دارد که پلک به سمت داخل می چرخد و باعث سایش مژه ها به سطح چشم می شود. این وضعیت باعث تحریک شدید و زخم قرنیه می شود. علائم شامل چشمک زدن مداوم، ترشح و قرمزی چشم است. درمان این مشکل معمولاً جراحی برای اصلاح موقعیت پلک ها است. این مشکل چشمی شایع در سگ ها طوری است که در آن پلک به سمت داخل می چرخد و باعث می شود مژه ها و پوست اطراف چشم به سطح حساس قرنیه و ملتحمه ساییده شوند. این وضعیت می تواند بسیار دردناک باشد و اگر به موقع درمان نشود، منجر به آسیب دائمی چشم و کاهش دید شود. علت ها و عوامل مستعد کننده انتروپیون معمولاً به دلایل ژنتیکی و وراثتی در سگ ها رخ می دهد. برخی نژادهای سگ مانند شارپی (Shar-Pei)، بولداگ، سنت برنارد و رتریور مستعد این بیماری هستند. این نژادها به دلیل داشتن پوست اضافه و پلک های شل تر، بیشتر در معرض انتروپیون قرار دارند. در موارد دیگر، انتروپیون ممکن است نتیجه التهاب، آسیب دیدگی، یا جراحی های چشمی قبلی باشد که باعث تغییر در موقعیت پلک ها می شود.

علائم انتروپیون

علائم این بیماری شامل موارد زیر است:

• چشمک زدن مداوم: سگ ها به دلیل درد و تحریک چشم، به طور مداوم چشمک می زنند.
• خارش و مالش چشم: حیوان ممکن است تلاش کند با پنجه های خود چشم ها را بمالد که این کار می تواند وضعیت را بدتر کند.
• ترشح از چشم: ممکن است ترشحات چرکین یا آبکی از چشم خارج شود.
• قرمزی و التهاب: سطح چشم به دلیل سایش مداوم دچار التهاب و قرمزی می شود.
• زخم های قرنیه: اگر انتروپیون درمان نشود، ممکن است زخم های قرنیه ایجاد شود که می تواند منجر به عفونت های جدی و حتی نابینایی شود.

تشخیص و درمان

تشخیص انتروپیون توسط دامپزشک و از طریق معاینه بالینی چشم انجام می شود. دامپزشک با بررسی وضعیت پلک ها و قرنیه به تشخیص می رسد.
درمان انتروپیون معمولاً جراحی است. در این روش، دامپزشک قسمتی از پوست پلک را برای اصلاح جهت گیری آن حذف می کند تا پلک ها به شکل طبیعی خود بازگردند. در موارد خفیف تر، ممکن است دامپزشک از داروهای ضدالتهابی یا پماد های محافظ استفاده کند تا التهاب کاهش یابد.

اهمیت درمان به موقع

عدم درمان به موقع انتروپیون می تواند منجر به مشکلات جدی تری مانند زخم های مزمن قرنیه، عفونت های چشمی و کاهش بینایی دائمی شود.

7. اکتروپیون (Ectropion)- از بیماری چشم سگ:

برخلاف انتروپیون، اکتروپیون حالتی است که در آن پلک به سمت خارج می چرخد و باعث خشکی و تحریک چشم می شود. این بیماری بیشتر در نژادهایی با پوست شل مانند بلادهوند و باسِت هوند مشاهده می شود. علائم شامل خشکی، قرمزی و ترشح از چشم است. درمان در موارد شدید شامل جراحی اصلاحی است. اکتروپیون (Ectropion) یک بیماری چشمی است که در آن پلک ها به سمت خارج چشم می چرخند و سطح داخلی پلک به طور غیرطبیعی قابل مشاهده می شود. این وضعیت باعث می شود که سطح چشم در معرض هوای خشک و عوامل محیطی قرار گیرد، که ممکن است به خشکی و تحریک چشم منجر شود. علت ها و عوامل مستعد کننده اکتروپیون معمولاً در سگ هایی با پوست شل و چین دار رخ می دهد. نژاد هایی مانند باسِت هوند (Basset Hound)، بلادهوند (Bloodhound) و کوکر اسپانیل مستعد این بیماری هستند. این حالت می تواند به صورت ژنتیکی باشد، اما در برخی موارد به دلیل پیری، آسیب دیدگی، یا التهاب شدید پلک ها ایجاد می شود.

علائم اکتروپیون

• خشکی و التهاب چشم: به دلیل بازماندن پلک و قرار گرفتن سطح چشم در معرض هوا، خشکی و قرمزی چشم شایع است.
• ترشح از چشم: ممکن است ترشحات آبکی یا چرکین مشاهده شود.
• خارش و مالش چشم: سگ ها ممکن است به دلیل تحریک ناشی از خشکی و التهاب چشم، آن را مالش دهند.
• افتادگی پلک: پلک ها به وضوح آویزان می شوند و سطح داخلی آنها مشخص است.

درمان

درمان اکتروپیون بستگی به شدت بیماری دارد. در موارد خفیف، استفاده از قطره های مرطوب کننده و پمادهای محافظ چشم می تواند کمک کننده باشد. در موارد شدیدتر، جراحی اصلاحی برای بازگرداندن پلک ها به موقعیت طبیعی، کوتاه کردن و سفت کردن پوست پلک ممکن است ضروری باشد.

8. زخم قرنیه (Corneal ulcer)- از بیماری چشم سگ:

زخم چشم سگ یا زخم قرنیه، یکی از شایع ترین مشکلات چشمی در سگ ها است که به دلیل آسیب به سطح بیرونی چشم (قرنیه) ایجاد می شود. قرنیه یک لایه شفاف و حساس در جلوی چشم است که از ساختار داخلی چشم محافظت می کند و در فرآیند بینایی نقش اساسی دارد. زمانی که این لایه آسیب ببیند، زخم قرنیه شکل می گیرد. علائم شامل درد شدید، چشمک زدن مکرر، ترشح از چشم و کاهش دید است. درمان معمولاً شامل استفاده از آنتی بیوتیک ها، محافظت از چشم و در موارد شدیدتر، جراحی برای ترمیم قرنیه است. اهمیت درمان به موقع در درمان زخم قرنیه باید به موقع و سریع انجام شود. اگر زخم درمان نشود، ممکن است منجر به عفونت های عمیق تر، زخم های مزمن و حتی نابینایی شود.

علت بیماری زخم قرنیه در سگ ها

زخم قرنیه می تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود، از جمله:

• آسیب فیزیکی: برخورد با اشیاء نوک تیز مانند شاخه ها، علف ها یا حتی ناخن های سگ دیگر می تواند باعث ایجاد زخم در قرنیه شود.
• خشکی چشم (Keratoconjunctivitis Sicca): کاهش تولید اشک باعث خشکی سطح چشم و افزایش احتمال ایجاد زخم می شود.
• عفونت های باکتریایی و ویروسی: عفونت هایی که به سطح چشم حمله می کنند می توانند منجر به زخم شوند.
• اختلالات پلکی: مشکلاتی مانند انتروپیون که در آن مژه ها به قرنیه ساییده می شوند، باعث ایجاد زخم می شوند.

علائم زخم قرنیه

علائم زخم قرنیه در سگ ها شامل موارد زیر است:

• درد شدید: سگ ممکن است چشمک بزند یا چشم خود را بسته نگه دارد.
• ترشح از چشم: ترشح آبکی یا چرکین از چشم دیده می شود.
• قرمزی و التهاب: چشم به دلیل التهاب قرمز می شود.
• حساسیت به نور: سگ ها ممکن است از نور فرار کنند یا چشم خود را در برابر نور ببندند.
• کاهش دید: در موارد شدید، زخم قرنیه ممکن است باعث کاهش موقت یا دائمی دید شود.

تشخیص و درمان

تشخیص زخم قرنیه توسط دامپزشک انجام می شود. از طریق یک تست فلوروسین (فلوروسین رنگی است که به سطح قرنیه زده می شود تا زخم ها مشخص شوند)، دامپزشک می تواند شدت و محل زخم را تعیین کند. درمان زخم قرنیه به علت و شدت آن بستگی دارد. درمان معمولاً شامل موارد زیر است:

• آنتی بیوتیک ها: برای پیشگیری یا درمان عفونت های باکتریایی.
• پمادهای چشمی یا قطره های مرطوب کننده: برای تسکین درد و تسریع بهبود.
• جراحی: در موارد شدید، جراحی ممکن است برای بازسازی قرنیه آسیب دیده نیاز باشد.

9. تومورهای چشمی:

تومورهای چشمی در سگ ها می توانند در بافت های مختلف چشم یا اطراف آن ایجاد شوند و می توانند خوش خیم یا بدخیم باشند. هرچند تومورهای چشمی در سگ ها نادر هستند، اما تشخیص به موقع و درمان آنها بسیار مهم است تا از آسیب های جدی به ساختار چشم و احتمالاً دیگر بخش های بدن جلوگیری شود.

انواع تومورهای چشمی

1. ملانومای چشمی (Ocular Melanoma): این نوع تومور معمولاً از سلول های تولیدکننده رنگدانه (ملانوسیت ها) در داخل یا اطراف چشم تشکیل می شود. ملانوما ممکن است خوش خیم یا بدخیم باشد. اگر بدخیم باشد، می تواند به سرعت گسترش یابد و بافت های اطراف چشم را تحت تاثیر قرار دهد.
2. همانژیوسارکوم (Hemangiosarcoma): این تومور بدخیم است و از سلول های عروق خونی منشاء می گیرد. همانژیوسارکوم می تواند در بخش های مختلف چشم و اطراف آن ایجاد شود و به سرعت به دیگر ارگان ها گسترش یابد.
3. آدنوکارسینوما (Adenocarcinoma): این نوع تومور در غدد موجود در چشم یا اطراف آن مانند غدد ملتحمه تشکیل می شود. آدنوکارسینوما معمولاً بدخیم هستند و می توانند به سایر نواحی بدن متاستاز کنند.
4. تومورهای پلک: تومورهای پلک می توانند خوش خیم یا بدخیم باشند و بیشتر در سگ های مسن دیده می شوند. تومورهای بدخیم پلک ممکن است به بافت های اطراف گسترش یابند و عملکرد چشم را تحت تاثیر قرار دهند.

علائم تومورهای چشمی

علائم تومورهای چشمی در سگ ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

تغییرات ظاهری در چشم: برجستگی یا تورم غیرطبیعی در ناحیه چشم یا پلک ها.

قرمزی یا التهاب مزمن: عدم بهبود التهاب چشم حتی پس از درمان های معمول.

کاهش دید یا نابینایی: اگر تومور داخل چشم رشد کند، می تواند باعث کاهش بینایی شود.

ترشح غیرطبیعی از چشم: ترشح چرکین یا خون آلود.

تشخیص و درمان

تشخیص تومورهای چشمی معمولاً از طریق معاینه دامپزشکی، استفاده از روش های تصویربرداری مانند سونوگرافی یا MRI و گاهی بیوپسی انجام می شود. درمان تومورهای چشمی بستگی به نوع و مرحله آن دارد. گزینه های درمانی شامل جراحی برای برداشتن تومور، شیمی درمانی و در برخی موارد، پرتودرمانی است. در موارد شدید، ممکن است برداشتن کامل چشم (اِنوکلیاسیون) ضروری باشد.

10. بیماری های پلک:

علت: عفونت، آلرژی، ناهنجاری های مادرزادی.
علائم: قرمزی، تورم، ترشح، ریزش مژه.
درمان: بسته به علت بیماری، از جمله آنتی بیوتیک ها، ضدالتهاب ها و جراحی.

11. دیستیکیا (Distichiasis)

Distichiasis به رشد غیر طبیعی مژه ها اشاره دارد که باعث تحریک و التهاب چشم می شود. این مشکل ممکن است باعث زخم قرنیه و التهاب مزمن چشم شود. علائم شامل ترشح، سوزش و درد در چشم است. درمان معمولاً شامل جراحی برای حذف مژه های اضافه یا استفاده از لیزر است.

12 . التهاب عنبیه (Uveitis)

التهاب عنبیه یا یووئیت، به التهاب داخل چشم اشاره دارد که می تواند به دلیل عفونت، آسیب دیدگی یا بیماری های خودایمنی ایجاد شود. علائم شامل درد، قرمزی، حساسیت به نور و کاهش دید است. درمان یووئیت معمولاً شامل داروهای ضدالتهاب و در موارد شدیدتر، استفاده از داروهای ایمنی سرکوب گر است.
التهاب عنبیه (Uveitis) یک بیماری چشمی جدی است که به التهاب لایه میانی چشم، معروف به یووه آ (uvea)، اشاره دارد. یووه آ شامل عنبیه، جسم مژگانی، و مشیمیه است و التهاب در این نواحی می تواند باعث درد و کاهش دید شود.

علت ها

التهاب عنبیه می تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود:

• عفونت ها: باکتری ها، ویروس ها، و قارچ ها ممکن است باعث التهاب یووه آ شوند.
• بیماری های خودایمنی: اختلالات ایمنی که به بافت های بدن حمله می کنند، ممکن است یووه آ را تحت تأثیر قرار دهند.
• آسیب دیدگی های چشم: ضربه به چشم یا جراحی های چشمی می تواند منجر به التهاب عنبیه شود.
• بیماری های سیستمیک: بیماری های مانند لپتوسپیروز یا تاکسولپلاسما ممکن است منجر به التهاب عنبیه شوند.

علائم

قرمزی چشم: به دلیل التهاب، چشم قرمز می شود.

درد چشم: سگ ممکن است چشم خود را ببندد یا به آن مالش دهد.

حساسیت به نور: سگ ها ممکن است به نور حساس شوند.

کاهش دید: التهاب شدید می تواند باعث تاری دید یا حتی نابینایی موقت شود.

درمان

درمان التهاب عنبیه شامل داروهای ضدالتهابی مانند کورتیکواستروئیدها و گاهی آنتی بیوتیک ها برای عفونت های مرتبط است. تشخیص و درمان سریع از اهمیت زیادی برخوردار است، زیرا در صورت عدم درمان، یووئیت می تواند به نابینایی دائمی منجر شود.

پیشگیری از بیماری های چشم سگ

پیشگیری از بیماری های چشمی در سگ ها به دقت و مراقبت مستمر نیاز دارد. معاینات منظم چشمی توسط دامپزشک، تمیز نگه داشتن چشم ها و جلوگیری از آسیب های فیزیکی به چشم ها از جمله اقدامات پیشگیرانه مهم هستند. در صورت مشاهده هرگونه علائم نگران کننده مانند قرمزی، ترشح یا تغییر در رفتار بینایی سگ، باید فوراً به دامپزشک مراجعه کرد. برای پیشگیری از بیماری های چشمی سگ، می توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

• معاینات منظم: به طور مرتب سگ خود را برای معاینه چشم به دامپزشک ببرید.
• تغذیه مناسب: تغذیه سالم و متعادل به تقویت سیستم ایمنی بدن سگ کمک می کند.
• محافظت از چشم ها: از چشم های سگ خود در برابر ضربه و اجسام خارجی محافظت کنید.
• تمیز نگه داشتن چشم ها: روزانه چشم های سگ را با محلول شستشوی چشم مخصوص تمیز کنید.

چشم های سگ ها، به ویژه توله سگ ها، به مراقبت و توجه ویژه نیاز دارند. بیماری های چشمی سگ از جمله آب مروارید، خشکی چشم، گلوکوم و عفونت های چشمی می توانند به سرعت تشدید شوند و در صورت عدم درمان منجر به مشکلات جدی تر شوند. آگاهی از علائم بیماری های چشم سگ و انجام اقدامات پیشگیرانه و درمان به موقع می تواند به حفظ سلامت چشم های سگ شما کمک کند.

نکته مهم: این مقاله صرفاً به عنوان یک راهنمای کلی ارائه شده است و جایگزین مشاوره دامپزشک نیست. در صورت مشاهده هرگونه علائم بیماری چشمی در سگ خود، حتماً به دامپزشک مراجعه کنید.
منابع:
https://petmd.com/